25 juli 2012 | Dit nieuwsbericht hoort bij het advies Redzaam ouder

Hoe wilt u oud worden?

Rien Meijerink reageert op alle reacties die de Raad heeft ontvangen op het advies Redzaam ouder.

Ik leg u een keuze voor.

U bent een alleenstaande oudere van 75 jaar, u woont nog zelfstandig en u mankeert het een en ander. Uw kinderen wonen ver uit de buurt, uw buren werken de hele dag en kennen u nauwelijks. U bent vaste klant in de zorg, loopt wekelijks allerlei specialisten af en krijgt dagelijks mensen over de vloer van allerlei pluimage. Op deze manier heeft u het jaren gered om thuis te blijven wonen. Maar nu heeft u toch indicatie voor dat vreselijke verpleeghuis gekregen. U begint vergeetachtig te worden en uw veiligheid is in het geding, dus is er geen andere mogelijkheid. Uw kinderen vinden het een fijn idee dat er eindelijk goed voor u gezorgd gaat worden.

Maar misschien bent u een alleenstaande vijfenzeventigjarige met een aantal gezondheidsproblemen. U woont in een kangoeroewoning. Jaren geleden heeft u besloten uw oude huis te verkopen en u heeft samen met het gezin van uw zoon besloten in deze nieuwe woonvorm voor ouderen te gaan wonen. U heeft uw eigen voordeur en woont zelfstandig, maar met uw mantelzorgers dicht in de buurt. Uw nieuwe woning is voorzien van ICT-voorzieningen die uw veiligheid garanderen en ervoor zorgen dat u op tijd uw medicatie neemt. Bovendien wordt u regelmatig bezocht door de wijkverpleegkundige die nauw in contact staat met uw huisarts. Het gezin van uw zoon vindt het heerlijk om u dicht in de buurt te hebben. Bovendien neemt u wat zorgtaken, zoals oppassen en koken, over van het gezin.

Als ik nu 40 jaar was, kies ik voor optie twee. Keuzevrijheid en eigen regie zijn me nu erg lief en dat zal niet anders zijn als ik 70 ben.

In het advies Redzaam ouder, dat verscheen op 8 juni, beschrijft de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg (RVZ) welke maatregelen nodig zijn om aan niet-redzame ouderen in de toekomst goede zorg en kwaliteit van leven te garanderen. Dit advies heeft veel reacties opgeroepen en dat was de bedoeling. Naast steun, hebben we ook de nodige kritiek gehad van burgers, politiek en media. Die betrof vooral de aanbeveling om burgers te stimuleren meer zelf te investeren en hun eigen netwerk in te zetten voor hun oude dag. Veelgehoord: mensen betalen nu al genoeg, niet iedereen is hiertoe in staat en dit gaat ten koste van de solidariteit met ouderen. Daarnaast ziet niet iedereen de noodzaak van deze impopulaire maatregel; er zijn immers nog besparingen mogelijk door bureaucratie, managementlagen en verspilling te verminderen. Graag reageer ik op deze punten.

Niets doen betekent dat we meer voor de zorg aan ouderen gaan betalen. Belastingen en premies zullen wij moeten verhogen om de enorm stijgende uitgaven te dekken. Ook deze komen bij burgers terecht. Het gaat om de verhouding tussen collectieve en private financiering. Als ouderen meer privaat investeren in wonen, welzijn en persoonlijke verzorging leidt dit tot een aanbod dat beter aansluit bij de voorkeuren van ouderen zelf en ze langer thuis kunnen blijven wonen. Ouderen krijgen zo meer zeggenschap over zorg aan huis en welzijnsactiviteiten. Medische en verpleegkundige zorg blijven overigens in onze voorstellen in het basispakket.

Niet elke burger zal in staat zijn meer zelf te financieren. Niet iedereen heeft de beschikking over een netwerk dat hij kan inzetten. Daarom adviseren wij om collectieve voorzieningen op het gebied van wonen, welzijn en persoonlijke verzorging uitsluitend op deze groep niet-redzame ouderen te richten. We dragen hier twee opties voor aan. De eerste optie is gemeenten een vangnet voor ouderen zonder financiƫle middelen en netwerk te laten organiseren. De tweede optie is om mensen te belonen door meer keuzevrijheid en financiƫle prikkels wanneer zij geen gebruik maken van het collectieve arrangement en dit zelf regelen. De uiteindelijke keuze voor een optie is daarbij een politieke afweging.

Met onze voorstellen willen we juist de solidariteit ook in de toekomst borgen. Ouderen die in de toekomst zorg het hardste nodig hebben moeten deze ook krijgen. Dit is niet vanzelfsprekend. Want is de steeds kleiner wordende generatie jongeren bereid om meer dan evenredig bij te dragen aan de steeds groter wordende generatie ouderen? Ik twijfel daaraan.
De huidige generatie veertigers en vijftigers moeten gaan investeren in voorzorgsmaatregelen zodat zij langer gezond blijven en goed voorbereid zijn op de organisatorische aspecten van hun oude dag. De Raad suggereert een “zorgverklaring”, waarin u kunt aangeven wat uw voorkeuren zijn over de organisatie van zorg op uw oude dag. De gedachte hierachter is om een moment te scheppen waarop mensen ertoe worden aangezet na te denken over het ouder worden. Wat kunt u bijvoorbeeld doen om ook op hoge leeftijd comfortabel en veilig in uw eigen woning te blijven wonen?

Er is zeker winst te halen door het verminderen van bureaucratie, managementlagen en verspilling. Met onze voorstellen om het zorgaanbod rond ouderen thuis te organiseren, de indicatiestelling te vereenvoudigen en neer te leggen bij huisarts en verpleegkundige beperk je deze. Maar hiermee los je niet het hele financieringsvraagstuk op.
Met Redzaam ouder hoopt de RVZ een bijdrage te leveren aan een grondig maatschappelijk debat over de toekomstige zorg aan niet-redzame ouderen.

Rien Meijerink,
Voorzitter van de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg

Publicaties

Nieuwsbrief RVZ

De RVZ verstuurt regelmatig een nieuwsbrief per e-mail. U kunt zich hier gratis op abonneren.


RVZ gebruikt cookies voor het registreren van de bezoekers en voor het goed laten functioneren van de site Akkoord Liever niet