Categorie: Achtergrondstudie — Behoort bij publicatie: Medisch-specialistische zorg in 20/20

Het contracteren en bekostigen van medisch specialistische netwerken

Achtergrondstudie uitgebracht door de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg bij het advies Medisch-specialistische zorg in
20/20 door Drs. B.J.C. van de Gevel

Doel van deze achtergrondstudie is te bepalen of het huidige contracteren en het bekostigen van zorg de gewenste ontwikkeling naar een nieuw ziekenhuislandschap stimuleert of juist tegengewerkt, en hoe we prikkels hiertoe kunnen verbeteren. Om dit te bepalen willen we een aantal vragen beantwoorden:

  1. Hoe ziet de huidige bekostiging eruit: nu, in de transitiefase en in het verwachte eindbeeld? Wat is de rolverdeling tussen veldpartijen en overheid? (hoofdstuk 2)
  2. Wat zijn gewenste ontwikkelingen ten aanzien van de organisatie van zorg? (hoofdstuk 3)
  3. Wat is de relatie tussen het contracteren en bekostigen door zorgverzekeraars enerzijds en de organisatie van medisch specialistische zorg anderzijds? (hoofdstuk 4)
  4. Zijn er binnen het bekostigen en contracteren nog specifieke belemmeringen om te komen tot een nieuw ziekenhuislandschap, en meer in het bijzonder medisch specialistische netwerken, en hoe kunnen deze opgelost worden? (hoofdstuk 5)
  5. Wat zijn vervolgens de beleidsimplicaties? (hoofdstuk 6)

Samenvatting

De komende jaren zullen de risico’s voor zowel zorgverzekeraars als zorgaanbieders, door onder meer prestatiebekostiging en de afbouw van de ex-postrisicoverevening, toenemen. Dit zal leiden tot meer prikkels voor doelmatige zorg, maar creëert ook een gevaar op ongewenst gedrag zoals risicoselectie, over en onderbehandeling. Deze cumulatie van risico’s zullen veldpartijen willen beheersen. Een belangrijk middel om dit te doen is via het contracteren en het bekostigen van medischspecialistische
zorg. Met deze instrumenten zijn zorgverzekeraars namelijk instaat risico’s neer te leggen bij zorgverleners, die deze waarschijnlijk beter kunnen beïnvloeden. De mate
waarin verzekeraars dit kunnen, zonder dat dit leidt tot ongewenst gedrag, blijkt afhankelijk te zijn van de mate van informatieasymmetrie en aanwezige machtsconcentraties.

In deze achtergrondstudie is voor de drie type bedrijfsmodellen die Christensen (2009) hanteert – de oplossingswinkel, het waardecreatie-proces en het gefaciliteerd netwerk gekeken hoe deze het beste gecontracteerd en bekostig kunnen worden. Een oplossingswinkel kunnen verzekeraars het beste via een relationeel contract aansturen, zonder direct te bekostigen op prestaties. Terwijl bij een waardecreactie-proces het beter is om een klassieke contract af te sluiten en te werken met pay-forperformance (P4P). Het gefaciliteerde netwerk kan bekostigd worden op basis van transacties of een lidmaatschap. Ook kijken we specifiek naar de bekostiging van medischspecialistische
netwerken. Bij volledig geïntegreerde netwerken zou het mogelijk kunnen zijn om op basis van capitation (volledige risicodeling) te bekostigen en af te rekenen op basis van
gezondheidswinst. Bij open medisch-specialistische netwerken blijkt dit moeilijker te gaan, vanwege de hoge transactiekosten. Hier lijkt een aparte bekostiging per instelling meer voor de hand te liggen, mogelijk in combinatie met een teambonus op basis van gezondheidswinst.

Een belangrijke implicatie van deze analyse is dat meer transparantie, bijvoorbeeld via het Kwaliteitsinstituut, verzekeraars instaat stelt om meer risico te kunnen delen, en op gezondheidswinst te kunnen bekostigen. Ook worden verschillende bedrijfsmodellen idealiter gedifferentieerd gecontracteerd en bekostigd. Vanuit dit oogpunt is het goed dat de overheid zorgverzekeraars en zorgverleners ruimte geeft om het contracteren en bekostigen zelf in te vullen.

RVZ gebruikt cookies voor het registreren van de bezoekers en voor het goed laten functioneren van de site Akkoord Liever niet